Czym jest hostel dla osób z zaburzeniami psychicznymi?

Po ustąpieniu lub zmniejszeniu objawów choroby, pacjent jak najszybciej powinien opuścić szpital psychiatryczny i otrzymać leczenie i wsparcie w swoim środowisku. U wielu osób z doświadczeniem poważnego kryzysu psychicznego, na tym etapie choroby i podczas dochodzenia do zdrowia, opieka ambulatoryjna nie wystarcza. Wskazana jest wtedy intensyfikacja oddziaływań w oddziale dziennym, zespole leczenia środowiskowego lub w hostelu terapeutycznym. Dla osób po kryzysie psychotycznym pobyt w hostelu może być istotnym etapem w drodze do zdrowienia.

O ile inne formy oddziaływań środowiskowych są, choć w małej ilości, dostępne dla pacjentów, to widoczny jest istotny brak hosteli i mieszkań chronionych dla osób po przebytej psychozie. Narodowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego przewiduje 0,2 miejsca hostelowe na 10 tys. mieszkańców, tworząc nasz hostel chcemy zapełnić wyraźną lukę w województwie mazowieckim.

Hostele to miejsca zamieszkania i terapii pod opieką profesjonalistów. Oddziaływania terapeutyczne koncentrują się na pomocy pacjentom w odzyskiwaniu zachwianej po psychozie równowagi, poprawie ich samooceny, zwiększeniu poczucia sprawczości i wpływu na własne życie. Celem tych oddziaływań jest dążenie do powrotu do realizacji celów rozwojowych. Bywa że, z różnych powodów, nie jest to możliwe w środowisku rodzinnym, bo nie sprzyja ono zdrowieniu. Pacjent potrzebuje adekwatnego dla etapu choroby wsparcia i adekwatnej mobilizacji, grupy odniesienia i możliwości pracy na miarę swoich aktualnych możliwości.

Choroba często infantylizuje relacje w rodzinie, nawet osoba samodzielna przed zachorowaniem - w psychozie czuje się bezradna i staje się zależna od innych. Niełatwo jest jej wrócić do poprzedzającego chorobę sposobu funkcjonowania, a rodzinie trudno zrezygnować z roli opiekuna i kontrolera. Z kolei pojawiające się czasem ze strony rodziny nieadekwatne oczekiwania od chorego, aby szybko po ustąpieniu objawów psychozy wrócił do pełnej aktywności, mogą rodzić napięcie i zakłócać powrót do zdrowia. Proces zdrowienia może trwać od kilku miesięcy do kilku lat, a pacjent i jego bliscy zwykle potrzebują wtedy profesjonalnej pomocy.

W naszym hostelu chcemy proponować działania mające zapobiegać inwalidyzacji osób po kryzysie psychotycznym, sprawiać, aby młodzi ludzie nie przechodzili na renty i ich okresowa niepełnosprawność kończyła się pomyślnie - powrotem do chwilowo zarzuconych zadań życiowych.

Klientami hostelu będą pacjenci po kryzysie psychotycznym, od 20 do 35 roku życia, w stabilnym stanie psychicznym, zdolni do względnej aktywności, skierowani z poradni, szpitali psychiatrycznych, ośrodków pomocy społecznej i zgłaszający się sami. W Hostelu zajmować się chcemy wczesną rehabilitacją pacjentów po kryzysie psychotycznym, planujemy towarzyszyć i pomagać w umacnianiu i zdrowieniu, umożliwiać zdobywanie umiejętności społecznych potrzebnych przy wyodrębnianiu się z rodziny pochodzenia, wspierać w usamodzielnianiu. Pacjent będzie mógł mieszkać w hostelu 6 miesięcy, każdy będzie miał zapewnioną opiekę lekarza, możliwość współpracy ze swoim opiekunem (asystentem) i ustalania indywidualnego programu terapeutycznego (nauka, praca, lub inne aktywności, specyficzne dla każdego zadania i forma psychoterapii). Oczekujemy, że podopieczni będą brać udział w zebraniach społeczności i w psychoterapii grupowej, w razie potrzeby będą mogli skorzystać z psychoterapii indywidualnej lub konsultacji rodzinnych i ewentualnie terapii rodziny, a poza hostelem podejmą aktywność zawodową, lub będą się uczyć.

Joanna Krzyżanowska-Zbucka